UPI Cash Withdrawal Charges भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) आणि अर्थ मंत्रालयाने बँकिंग आणि कर नियमांमध्ये अनेक महत्त्वाचे बदल केले आहेत. जर तुम्ही आर्थिक व्यवहार करताना काळजी घेतली नाही, तर तुम्हाला मोठे नुकसान सोसावे लागू शकते. या नवीन बदलांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
१. UPI ने पैसे काढणे आता मोफत नाही
आतापर्यंत एटीएममधून यूपीआय (QR Code) वापरून पैसे काढणे मोफत मानले जात होते, पण आता ते तुमच्या ‘मंथली फ्री लिमिट’ मध्ये मोजले जाईल.
- नियम: जर तुमची महिन्याची मोफत व्यवहार मर्यादा (साधारणपणे ५ वेळा) संपली असेल, तर पुढच्या वेळी यूपीआयने पैसे काढल्यास २३ रुपये + GST इतका चार्ज लागेल.
- मेट्रो शहरे: दुसऱ्या बँकेच्या एटीएमवर केवळ ३ मोफत व्यवहार मिळतील.
२. इन्कम टॅक्सची नजर आता तुमच्या सोशल मीडिया प्रोफाइलवर
प्राप्तिकर विभाग आता केवळ तुमचे बँक स्टेटमेंटच नाही, तर तुमचे Instagram आणि Facebook प्रोफाइल देखील तपासू शकतो.
- सावधान: जर तुम्ही कमी आयटीआर (ITR) भरत असाल आणि सोशल मीडियावर महागड्या गाड्या किंवा परदेश प्रवासाचे फोटो टाकत असाल, तर विभाग तुम्हाला ‘सोर्स ऑफ वेल्थ’ (हा पैसा आला कुठून?) विचारण्यासाठी नोटीस पाठवू शकतो.
३. रोख (Cash) व्यवहारांवर कडक निर्बंध
कॅशचा वापर कमी करण्यासाठी सरकारने कडक पावले उचलली आहेत:
- १० लाखांची मर्यादा: वर्षाकाठी सेव्हिंग अकाउंटमध्ये १० लाख रुपयांपेक्षा जास्त रोख जमा केल्यास किंवा काढल्यास इन्कम टॅक्स विभागाला त्याची त्वरित माहिती जाईल.
- भारी दंड: कोणत्याही व्यक्तीकडून एका दिवसात २ लाख रुपयांपेक्षा जास्त रोख रक्कम घेणे किंवा देणे हा गुन्हा मानला जाईल. यावर १००% दंड (जेवढी रक्कम घेतली, तेवढाच दंड) आकारला जाऊ शकतो.
४. डिजिटल फ्रॉड झाल्यास मिळणार ८०% भरपाई
१ जुलै २०२६ पासून ग्राहकांसाठी एक दिलासादायक बातमी आहे. जर तुमच्यासोबत कोणताही डिजिटल फ्रॉड झाला तर:
- भरपाई: ५००० रुपयांपर्यंतच्या फ्रॉडवर बँक तुम्हाला ८०% पर्यंत नुकसान भरपाई देईल.
- अट: तुम्हाला फ्रॉड झाल्याच्या ५ दिवसांच्या आत बँक किंवा हेल्पलाइन नंबर १९३० वर तक्रार करावी लागेल. ही सुविधा आयुष्यात फक्त एकदाच मिळेल.
इतर महत्त्वाचे बदल एका दृष्टिक्षेपात:
| क्षेत्र | बदलाची माहिती |
| झिरो बॅलन्स खाते | आता या खात्यांवर कोणतेही ‘हिडन चार्जेस’ लागणार नाहीत. फ्री चेकबुक आणि एटीएम कार्ड अनिवार्य केले आहे. |
| रिकव्हरी एजंट्स | एजंट आता सकाळी ८ पूर्वी आणि संध्याकाळी ७ नंतर कॉल करू शकत नाहीत. गैरवर्तन केल्यास बँकेचा परवाना रद्द होऊ शकतो. |
| F&O ट्रेडिंग | फ्यूचर्स अँड ऑप्शन्समध्ये ट्रेडिंग करणे महाग झाले आहे, कारण सरकारने STT (Security Transaction Tax) वाढवला आहे. |
| ULIP प्लॅन्स | २.५ लाखांपेक्षा जास्त प्रीमियम असलेले युलिप प्लॅन्स आता टॅक्स फ्री राहणार नाहीत, त्यावर १२.५% टॅक्स लागेल. |
महत्त्वाचा सल्ला:
१. विनाकारण २३ रुपयांचा चार्ज टाळण्यासाठी तुमच्या एटीएम व्यवहारांच्या संख्येवर लक्ष ठेवा.
२. मोठे व्यवहार नेहमी डिजिटल (NEFT/RTGS) माध्यमातूनच करा.
३. बँकिंग फ्रॉड झाल्यास वेळ न घालवता त्वरित तक्रार करा, उशीर झाल्यास नुकसान भरपाई मिळणार नाही.
